Uitzonderingen

Hoewel het auteursrecht veelal bij de maker zal liggen, zijn er wettelijk gezien een paar uitzonderingen waar even bij stilgestaan moet worden.

• In de eerste plaats bepaalt de Auteurswet dat als een werk in opdracht van een organisatie is gemaakt en als afkomstig van deze organisatie naar buiten wordt gebracht, deze organisatie als auteursrechthebbende wordt gezien. Over deze bepaling uit de Auteurswet bestaat veel onduidelijkheid. Wat wordt hier nu precies mee bedoeld? Het mag duidelijk zijn dat als een architect een gebouw voor een klant ontwerpt, deze klant niet als auteursrechthebbend gezien zal worden, ook al zou je kunnen zeggen dat de klant het werk naar buiten brengt. In geval van een tekstschrijver die enkele teksten levert voor een verpakking van een of ander product kan het anders liggen. Mensen die het product kopen kunnen heel goed het idee hebben dat de tekst van de verpakking door het bedrijf is gemaakt. Uitgangspunt zou kunnen zijn dat deze bepaling opgaat als het niet onlogisch is dat het bedrijf het werk ook zelf intern tot stand had kunnen brengen. Is er dus geen sprake van naamsvermelding van de werkelijke maker bij het naar buiten brengen van een werk, bijvoorbeeld bij een bedrijfslogo, dan is het nog belangrijker om een expliciet voorbehoud met de auteursrechten te maken of om naamsvermelding te bedingen.
• Een andere uitzondering is het werken onder leiding en toezicht van de opdrachtgever. In dat geval is degene die het werk tot stand brengt bijna een (mechanisch) verlengstuk van de opdrachtgever en heeft deze geen tot weinig eigen creatieve inbreng. Dit komt niet heel vaak voor: in de meeste professionele opdrachten zal de ontwerper, illustrator, fotograaf of beeldend kunstenaar nu juist worden ingeschakeld vanwege zijn creatieve en artistieke bijdrage.
• Een laatste uitzondering is het geval waarin de opdrachtgever een werk op eigen naam als model laat registreren in de Benelux; in dat geval vallen de auteursrechten ook toe aan de opdrachtgever. Dit kan ingewikkeld worden. Zoek juridische ondersteuning als je een opdrachtgever hebt die zonder overleg met jou een werk als model wil deponeren.